พรหมวิหาร ๔

พรหมวิหาร ๔

พรหมวิหาร คือธรรมอันเป็นที่อยู่ของพรหม หรือธรรมที่ทำให้เป็นพรหม หรือธรรมที่ทำให้เป็นผู้ใหญ่ มี ๔ ประการ

๑.เมตตา โดยพยัญชนะ ได้แก่ความสนิทสนม

             โดยอรรถ ได้แก่ ปราถนา ความสุขความเจริญ เพื่อผู้อื่น การเจริญในยามปกติ

๒.กรุณา โดยพยัญชนะ ได้แก่ความหวั่นใจ

             โดยอรรถ ได้แก่ ความปรารถนา เพื่อจะปลดเปลื้องความทุกข์ของผู้อื่น ควรเจริญในยามที่ผู้อื่นได้รับทุกข์

๓.มุทิตา โดยพยัญชนะ ได้แก่ความชื่นบาน

              โดยอรรถ ได้แก่ ความพลอยยินดีด้วย ในเมื่อเห็นผู้อื่นได้ดี ควรเจริญในยามที่ผู้อื่นได้ดี

๔.อุเบกขา โดยพยัญชนะ ได้แก่ความวางเฉย

               โดยอรรถ ได้แก่ความวางตนเป็นกลาง ในเมื่อจะแผ่เมตตา กรุณาไปก็ไม่สมควร เช่น การที่คิดเอาใจช่วยเหลือโจร เป็นตัวอย่าง

หรือ มีคน ๒ ฝ่าย เป็นความกัน จะพลอยยินดีด้วยกับฝ่ายชนะ จำจะต้องยินดีด้วยอีกฝ่ายหนึ่งที่แพ้ด้วย จึงไม่สมควร ดังนั้นควรเจริญอุเบกขาในยามที่หมดทางจะช่วย